Over bieb-items

Een bieb-item biedt kennis en verdieping. Publicaties, achtergronden en inzichten van duurzame doeners en denkers.

Duurzaamheid in de kunstwereld

bieb
Gepubliceerd op 12-06-17, door Dorieke Schreurs

Toen ik rond de eeuwwisseling naar de kunstacademie ging, kwamen termen als duurzaamheid, cradle-to-cradle en klimaatverandering nauwelijks ter sprake. Na mijn studies theatervormgeving en docent beeldende kunst en vormgeving besloot de schilderskwast op te pakken. Maar ik was teleurgesteld in het materiaal dat ik tot mijn beschikking had.

Als reactie hierop besloot ik mij te specialiseren in oude schildertechnieken, en hier vond ik een stukje van wat ik miste terug… mijn liefde voor natuurlijke materialen.

Natuur

In de jaren die volgde zocht ik naar schoonheid in eenvoud, geconcentreerd op de kleine dingen, zowel in mijn professionele carrière als in mijn persoonlijke ontwikkeling. Steeds verder wist de natuur haar weg terug te vinden in mijn leven, in mijn werk, en het verbreedde mijn horizon. "Kijk diep in de natuur, dan begrijp je alles beter." zei Albert Einstein vele jaren geleden en hoe waar is die uitspraak! Opeens viel alles op de plaats, de cirkel was rond, het was tijd om mijn fascinatie voor natuur volledig tot bloei te laten komen.

Mens & natuur en duurzaamheid

De relatie tussen mens & natuur en duurzaamheid werden terugkerende thema’s in mijn werk. Schoonheid vond ik in de ruwe, pure jute, de zelfgemaakte gesso en de pigmenten. Deze materialen, het ambacht, de cradle-to-cradle manier van denken en werken koester ik, omdat voor mij vorm en inhoud elkaar moeten versterken, niet tegenspreken. Kunst die een thema als duurzaamheid beroert, maar gemaakt is met niet-duurzame materialen is, in mijn ogen, een contradictie in termini en een toonbeeld van hypocrisie. Hard? Misschien, maar het brengt me wel bij de kern en een belangrijk onderliggend principe van duurzame kunst: het mag geen afval worden! Ik ben van mening dat de kunstwereld progressief en innoverend zou moeten zijn, maar de recente jaren van onderzoek en het bewandelen van mijn weg, brachten mij tot de conclusie dat, waar het op duurzaamheid aankomt, de kunstwereld pijnlijk achterblijft.

Materialen

Er wordt nog steeds zoveel kunst geproduceerd met niet-duurzame en zelfs giftige, vervuilende materialen en kunstenaars wordt niet geleerd om na te denken over hun productie proces. Het is de kunst, het eindresultaat dat telt. De kunstwereld is vooralsnog niet in staat om dit resultaat, de kunst te zien als mogelijk afval. Terwijl we in veel andere sectoren zoals architectuur, vormgeving, fabricage en bouwkunde, positieve ontwikkelingen, integreren van circulaire systemen en cradle-to-cradle werkprocessen zien, lijkt het alsof er binnen de kunstwereld weinig ruimte is voor discussie.

Toch leven we in een tijd waarin er meer kunst wordt geproduceerd dan ooit, door professionals, amateurs en hobbyisten. Het is een illusie om te denken dat al deze resultaten bewaard gaan. Een heel klein gedeelte zal als de moeite waard gezien worden om te conserveren, maar laten we vooral eerlijk zijn, het gros zal afval worden! Maar dat zou het niet hoeven worden. Veel zou bereikt kunnen worden als de kunst wereld bereid zou zijn om haar focus te verbreden, en zich ook zou richten op de impact van het maakproces en het “hiernamaals” van de kunst.

Werkproces

Mijn kunst blijft zich juist hierin ontwikkelen en met steeds grotere toewijding concentreer ik mij niet alleen op het creëren van een beeld, maar ook op het werkproces, de herkomst van mijn materialen en zoek ik naar natuurlijke en duurzame alternatieven. Het mag misschien vreemd klinken, maar ik ben er erg trots op dat ik nu op een punt ben waarop mijn werkproces volledig duurzaam is, het eindresultaat cradle-to-cradle. Dit betekent dat mijn schilderijen volledig biologisch afbreekbaar zijn, maar indien gewenst ook voor eeuwen geconserveerd kunnen worden. 

Positiviteit

Kunst over klimaatverandering, massale uitsterving en verkwistende overconsumptie hoeft niet alleen maar kommer en kwel te zijn. Echte, betekenisvolle verandering komt vanuit positiviteit. Mijn kunst gaat over het weer opnieuw in contact komen met de natuur, het weer opwekken van dat gevoel van verwondering en hiermee de wens om te verzorgen en te beschermen.

Droom

Een droom of doel van mij als kunstenaar en onderzoeker is om een grootschalige omslag binnen de kunstwereld te kunnen bewerkstelligen door andere mogelijkheden voor materiaal op grote schaal te realiseren. Daarom zoek ik altijd naar bedrijven in de verfindustrie die net als ik mogelijkheden zien om naast industriële verven, ook verven voor kunstenaars te realiseren en produceren. 


Twitter LinkedIn™ Facebook Google+

Heb jij een opmerking of vraag?



Opgezet door
Kunstenaaronderzoeker docent

Praat ook mee