Over bieb-items

Een bieb-item biedt kennis en verdieping. Publicaties, achtergronden en inzichten van duurzame doeners en denkers.

Voedselverspilling, kansen Nederland in Europa

bieb

In de EU28 landen wordt jaarlijks zo’n 88 miljoen ton aan voedsel verspild. De Europese Commissie heeft het doel de hoeveelheid voedselverspilling te halveren in 2030. Dat betekent dat we binnen dertien jaar moeten voorkomen dat 44 miljoen ton aan voedsel wordt verspild. Zou het kunnen? Welke rol kan Nederland hierin spelen?

Eind 2015 stelde de Europese Commissie een pakket maatregelen voor, als onderdeel van het Circulaire Economie pakket, met als doelstelling de hoeveelheid voedselverspilling te halveren in 2030. Op 16 mei 2017 nam het Europese Parlement unaniem een resolutie aan met de oproep tot meer inzet en meer verbinding om die doelstelling voor Europa te gaan realiseren. Tijdens onze REFRESH conferentie op 18 mei sprak de verantwoordelijke Eurocommissaris Vytenis Andriukaitis zijn persoonlijke commitment uit en benoemde de urgentie van meer actie, zodat dit geen loze belofte wordt voor Europa.

Voedselverspilling in Nederland

Enige weken geleden is de eindbalans opgemaakt voor Nederland voor het realiseren van de ambitie van de overheid om tussen 2009 en 2015 de hoeveelheid voedselverspilling met 20% te reduceren. Dit is niet gerealiseerd, ondanks de vele initiatieven en inzet vanuit een diversiteit van partijen. De hoeveelheid voedselverspilling in 2015 voor de totale voedselketen inclusief de consument ligt tussen 1.7 en 2.5 miljoen ton.

Een klein lichtpuntje is dat er een lichte daling lijkt te zijn van de hoeveelheid vermijdbare voedselverspilling door consumenten via het gft- en restafval met zo’n 15%. Dus wil Nederland een bijdrage leveren aan het realiseren van de Europese doelstellingen, zullen we er serieus werk van moeten maken. Vanuit Nederland, en in samenhang met de rest van Europa, omdat een belangrijk deel van het relevante beleid in Europa wordt vastgesteld.

Einde van het begin

Tijdens de REFRESH conferentie was de overtuiging dat er genoeg momentum lijkt om nu door te pakken, er liggen voldoende oplossingen klaar om op te kunnen schalen en om massa en impact te maken. In de eindconclusies samengevat als “we zijn aan het eind van het begin”. Het rapport Combating Food Waste van de Europese Rekenkamer begin van 2017 had een duidelijke boodschap. De EU doet in haar huidige beleid niet genoeg, alleen een meer integraal en holistisch beleid gaat voldoende effect bewerkstelligen. Dit betekent dat de koppeling naar het toekomstige Gemeenschappelijk Europees Landbouwbeleid essentieel is, en ook onderwerpen als visserijbeleid, regionale landbouw, eerlijke handelspraktijken tussen ketenpartijen en de sociale agenda van Europa meegenomen moeten worden.

De Eurocommissaris legde tijdens zijn speech ook nadrukkelijk de link naar de zero-hunger agenda, en de ontwikkeling van een voedselsysteem dat de consumptie en productie van gezond, duurzaam en verantwoord voedsel centraal stelt. Dit vernieuwende geluid vanuit Europa geeft de burgermoed.

Integrale aanpak

Zaken die een paar jaar geleden niet echt besproken konden en mochten worden, staan voorzichtig op de agenda. Tijdens een panel sessie bij de REFRESH meeting werd open gediscussieerd over de toekomstige nieuwe mogelijkheden en dilemma’s rond het gebruikt van “former foodstuff” en andere reststromen als veevoer die nu nog laagwaardig worden verwerkt in bijvoorbeeld bio-vergisters. Zaken als voedselveiligheid, diergezondheid, nutritionele waarde, ecologische impact, positionering en marketing kwamen aan bod. Binnen de plannen die nu op tafel liggen in Europa kan de verwerking van het volume “former foodstuff” tot veevoer uitbreiden van ca. 3 naar 7 miljoen ton, met een significante verlaging van de voedselverspilling tot gevolg. Als in de toekomst ook andere stromen, denk aan swill en diermeel, veilig en verantwoord gebruikt kunnen worden voor veevoer, kan dit nog veel grotere impact hebben.

Wel zal dit vragen om een andere type productiesysteem. Collega Hannah van Zanten promoveerde in 2016 cum laude op onderzoek naar de perspectieven en voordelen van een duurzame veehouderijsector die vooral gebaseerd is op het gebruik van rest- en bijstromen en marginale graslanden. Zelf zie ik veel kansen voor insecten om plantaardige nevenstromen om te zetten in hoogwaardige ingrediënten. Dit biedt nadrukkelijk kansen voor Nederlandse bedrijven voor nieuwe business concepten. Uiteindelijk gaat het om het gezamelijk realiseren van dergelijke kansen, in open dialoog, met het oog op de maatschappelijke belangen en uitdagingen.

De beleving en waarde van voedsel

Wat is er dan ook mooier om onze REFRESH conferentie af te sluiten met een derde helft, onder het genot van een “surplus” brood biertje, een Disco Chop met de Eurocommissaris Andriukaitis en Tristram Stuart, de founder van Feedback. En op het terrein scharrelden een paar echte varkens rond als symbool voor een toekomstige meer circulaire keten.

Heb je zelf een idee dat kan bijdragen aan een meer circulair en verantwoord voedselsysteem? Word lid van het netwerk Food & Agribusiness van MVO Nederland.  MVO Nederland begeleidt bedrijven daarnaast bij het verminderen van voedselverspilling en het verwaarden van reststromen vanuit het innovatieprogramma Ontkiem je Kracht. Samen maken wij de sector toekomstbestendiger!

Facebook Twitter
Twitter LinkedIn™ Facebook Google+

Wil jij op dit bieb-item reageren?

Laatste reacties