Tuinbouw op zoek naar alternatief voor veen

GOAL & TARGET
Tuinbouw op zoek naar alternatief voor veen
MATCHED
This challenge has been matched
Tuinbouw op zoek naar alternatief voor veen
MATCHED
challenge

Wie wel eens slaplantjes koopt bij een tuincentrum kent ze wel, de blokjes turf waarin de tere plantjes groeien. Turf, of zwartveen, wordt onder meer afgegraven in Duitsland. Veengrond vormt echter een uniek ecosysteem en houdt ook veel CO2 vast. Klasmann Deilmann, producent van substraten voor de professionele tuinbouw, ontwikkelt daarom alternatieven.

Klasmann Deilmann

Het Duitse Klasmann Deilmann is ook op de Nederlandse markt een belangrijke speler. In Schiedam produceert het bedrijf potgrond voor gewassen, in verschillende samenstellingen. Sinds kort maakt ook houtvezel deel uit van die grondstoffenmix. De houtvezel bestaat uit naaldhoutchips, een restproduct van de houtindustrie in Nederland en Duitsland. De nieuw gebouwde houtvezelinstallatie in Schiedam is de enige in ons land voor tuinbouwdoeleinden. Andere substraatbedrijven verwerken ook houtvezel, maar kopen dat kant-en-klaar in het buitenland.

Millieuwinst

De milieuwinst is dat voor ieder deel houtvezel dat we verwerken een deel minder veen nodig is. Mede dankzij de steun van het Platform Biodiversiteit, Ecosystemen en Economie (Platform BEE) mengt het bedrijf nu 10 procent houtvezel bij in het eindproduct, en hoopt dat nog op te voeren tot 15 procent. Meer kan niet. De unieke eigenschappen van veen zijn vooralsnog moeilijk vervangbaar. Toch wil het Duitse bedrijf het veengebruik sterk verminderen, om te beginnen met 15 procent in 2020.

UItdaging

Een behoorlijke uitdaging. Veen is bij substraten nog altijd het hoofdproduct. We produceren als bedrijf 3,5 miljoen kubieke meter potgrond. Dus ook bij de vervanging van een deel gaat het al snel ook over een fors volume. Maar we liggen op schema. Naast houtvezel gebruikt Klasmann Deilmann ook kokos en groencompost. Het koopt wereldwijd grondstoffen in, en beschikt over eigen veenderijen in Duitsland, Letland, Ierland en Litouwen.

Na het afgraven van het veenpakket worden de veenderijen in Duitsland weer teruggebracht in natuurlijke staat, waarna ze de status krijgen van natuurgebied. Toch neemt de weerstand tegen de veenafgraving toe. In Nederland is nauwelijks meer veen over, maar de Baltische staten, Scandinavië, Ierland en Duitsland zijn belangrijke producenten. Ook al is er nog veel veengrond beschikbaar, de consensus groeit dat op termijn de veenwinning geheel moet stoppen.

Palmolieafval

Behalve houtvezel vormt ook het afval van palmolieplantages in Azië na bewerking - een geschikt alternatief voor veen. Klasmann Deilmann krijgt ook voor dit project steun van Platform BEE, en werkt samen met adviesbureau Rosendael Twente.

Stabilisatieproces

Het afval dat overblijft na de palmolieproductie vormt een groot milieuprobleem, zegt Constantijn Cox van Rosendael Twente. Het gaat jaarlijks om enorme hoeveelheden die liggen te rotten, of worden verbrand. Overheden willen van dat probleem af. Wij hebben een stabilisatieproces ontwikkeld, waarmee we dit afval op efficiënte wijze omzetten in een alternatief voor veen. Je kunt zeggen dat de natuur duizenden jaren nodig heeft om veen te produceren, terwijl wij dat nu middels een industrieel proces doen in enkele minuten. We hebben nu dus een commerciële oplossing voor dit afvalprobleem.

Getest

De afgelopen jaren is het bewerkte palmolieafval (empty fruit bunch fiber genaamd) in de praktijk getest. De proeven richten zich vooral op potgrondmengsels, waarin tot 30 procent van het afvalproduct was verwerkt. In Europa ging het daarbij vooral om potplanten, terwijl Aziëvooral is geëxperimenteerd in de groenteteelt. In beide situaties bleken de planten uitstekend te gedijen op het afvalproduct.

Toch komt het palmolieafval voorlopig niet deze kant uit. De bewerkings- en transportkosten zorgen ervoor dat het product op de Europese markt niet concurrerend is met vergelijkbare, lokaal beschikbare producten als tuinturf. Met Klasmann-Deilmann is daarom afgesproken dat de toepassing van dit product voor de Europese markt voorlopig wordt stopgezet. Rosendael Twente richt zich vooralsnog op de groenteteelt in Azië. Het product wordt momenteel grootschalig getest bij lokale tuinders van komkommers, tomaten, paprika's en aardbeien in Maleisië, de Filipijnen en Vietnam. Dat ziet er vooralsnog goed uit. Rond maart 2015 verwachten we dat de eindresultaten van deze proeven bekend zijn, en dan willen we met het product de markt op.

Platform BEE

Dit artikel verscheen eerder op de website van het Platform Biodiversiteit, Ecosystemen & Economie. De activiteiten van Platform BEE zijn eind 2016 beëindigd, maar de casussen die de helpdesk van het platform heeft behandeld zijn nog steeds waardevol. Ze bevatten lessen, uitdagingen, tips en oplossingen op het gebied van Natuurlijk Kapitaal. Via deze link kom je bij alle artikelen van Platform BEE.

Read more
There are no matches yet. Match to this challenge
No people have been matched yet. Match people here

Do you want to comment on this challenge?