Visvriendelijke pompen voor poldergemalen

GOAL & TARGET
Visvriendelijke pompen voor poldergemalen
Visvriendelijke pompen voor poldergemalen
solution

Vissen die in pompen bij gemalen terechtkomen overleven dat vaak niet. Ze komen hard in aanraking met de schoepen of worden vermalen. Het bedrijf Flowserve ontwikkelde een nieuw type waaier voor de pompen, die een vrijwel ongehinderde vispassage mogelijk maken.

Vispassages

De gemalen in St. Jacobiparochie en Pieterbierum aan de Friese Waddendijk vormen een groot obstakel voor de uittrek van schieraal (volwassen paling) naar de Waddenzee. De inbouw van de visvriendelijke waaiers moet een vrije doorgang voor vrijwel alle schieraal tot een lengte van 80 cm mogelijk maken. Bij het gemaal in St. Jacobiparochie komt bovendien nog een vispassage voor de inlaat van vis en glasaal (jonge paling). Over ruim een jaar mogen beide gemalen geen probleem meer vormen voor migrerende paling, en vele andere vissoorten. 'Visvriendelijkheid is een belangrijk criterium voor onze gemalen', zegt Harry Plokkaar van beheerder Wetterskip Fryslân. 'Bij deze veertig jaar oude, grote pompen was dan eigenlijk de enige optie ze compleet te vervangen. Nu hoeven we alleen de nieuwe waaier in te bouwen. Dat is financieel veel aantrekkelijker.'

Flowserve x Platform BEE

Het in Hengelo gevestigde Flowserve ontwikkelde de nieuwe waaier met steun van het landelijke Platform Biodiversiteit, Ecosystemen & Economie. Het platform wil met dit project, dat zich vooral richt op poldergemalen, waterbeheerders helpen de biodiversiteit in hun gebied te verbeteren. De 3.000 polders in ons land zijn veelal visrijk, met een grote soortenvariatie. Voor een gezonde vispopulatie is het echter noodzakelijk dat vissen kunnen migreren van en naar verschillende leefgebieden. Voor paling is migratie van en naar zee zelfs essentieel voor overleving van de soort. Poldergemalen vormen veelal de enige migratieverbinding, maar bij de passage worden vissen er massaal vermalen.

Software

Veel gemalen maken gebruik van kleine, snel lopende pompen die dodelijk zijn voor vissen. Grotere pompen bieden meer overlevingskansen, maar zijn duur. Flowserve werkte daarom aan een visvriendelijke variant van een veel toegepaste waaier, die bij uitstek geschikt is om grote hoeveelheden water te verpompen naar enkele meters hoger gelegen vaarten en plassen. Ook werd software ontwikkeld waarmee de gewenste visvriendelijkheid kan worden afgezet tegen de kosten van aanpassing. Lars Krakers van Flowserve: 'Beheerders van pompen en gemalen kunnen hiermee simpel de impact berekenen van elk pomptype op de visstand in hun regio. Op basis daarvan kunnen ze een meer afgewogen besluit nemen.'

Workshops

Grontmij, samen met de Universiteit Twente ook betrokken bij het project, gaat met Flowserve workshops organiseren om de waterschappen te informeren over de nieuwe mogelijkheden. Krakers: 'Visvriendelijke pompen zijn er wel meer, maar daar hangt meestal een flink prijskaartje aan. Nu is er voor het eerst de goedkope optie om vele honderden pompen in gemalen aan te passen, en daarmee de overlevingskans van vissen op z’n minst te verdubbelen.'

Platform BEE

Dit artikel verscheen eerder op de website van het Platform Biodiversiteit, Ecosystemen & Economie. De activiteiten van Platform BEE zijn eind 2016 beëindigd, maar de casussen die de helpdesk van het platform heeft behandeld zijn nog steeds waardevol. Ze bevatten lessen, uitdagingen, tips en oplossingen op het gebied van Natuurlijk Kapitaal. Via deze link kom je bij alle artikelen van Platform BEE.

Read more
There are no matches yet. Match to this solution
No people have been matched yet. Match people here

Do you want to comment on this solution?